السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

130

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

قاعدهء بناء بر أكثر قاعدهء بناء بر أكثر : از قواعد فقهى . مقصود از قاعدهء ياد شده بنا گذاشتن بر أكثر هنگام شك در عدد ركعات نماز است . از آن در باب صلات ونيز كتب مربوط به قواعد فقهى سخن گفته‌اند . مفاد وگستره : چنانچه نماز گزار در دو ركعت آخر نماز واجب چهار ركعتي ، پس از سجده دوم شك كند ، مانند آنكه نداند دو ركعت خوانده است يا سه ركعت يا نداند سه ركعت خوانده يا چهار ركعت ، بنا بر أكثر گذارده ونماز را تمام مىكند ، سپس به جاى ركعت مشكوك ، نماز احتياط به جا مىآورد . بنابر اين ، قاعدهء ياد شده نسبت به شك در تعداد ركعات نمازهاى دو ركعتي وسه ركعتي ونيز شك در ركعت أول ودوم نمازهاى چهار ركعتي جارى نمىشود . همچنين در شك بين دو وپنج يا بيشتر وسه وشش يا بيشتر در نمازهاى چهار ركعتي ، وبه قول جمعى در شك بين چهار وشش يا بيشتر در نمازهاى چهار ركعتي جارى نمىشود . چنان كه در مواردى كه به شك اعتنا نمىشود ، مانند شك كثير الشك وشك در نمازهاى نافله واحتياط نيز جارى نمىشود . 1 شك در نمازهاى چهار ركعتي دو گونه است : مركب وبسيط . در شك بسيط ، شك داراى دو طرف است ؛ طرف بيشتر وطرف كمتر ، مانند شك بين دو وچهار يا سه وچهار ؛ ليكن در شك مركب ، أطراف شك بيش از دو تا است ، مانند شك بين دو وسه وچهار . در هر دو قسم ، يا هيچ يك از دو طرف بيشتر از چهار ركعت نيست ، مانند شك بين سه وچهار ويا هر دو طرف بيشتر است ، مانند شك بين پنج وشش ويا تنها يك طرف بيشتر است ، مانند شك بين چهار وپنج . بنابر اين ، مجموع اقسام شش قسم خواهد شد . تفصيل احكام شكها در عنوان شكيات آمده است 2 - - ) شكيات ) . مدرك ومستند : بر « قاعدهء بناء بر أكثر » به رواياتى كه در اين باره آمده است ، استدلال كرده‌اند . 3